29.10.1720.
Uručen
je plemićki list i ugarska grbovnica somborskom građaninu Matiji
Mandiću, dodeljeni njegovom pretku Ivi Mandiću joć 1688. u Beču,
a iznova potvrđeni, samo ovoga puta na Matijino ime, u Baji 3.
oktobra iste godine. Kako je ova porodica bila veoma razgranata
po Miletiću, Almašu, Baji, Čavolju i Kaćmaru, to će i kasnije
biti potvrđivanja ne samo ovoga plemstva, nego i vlasništva nad
zemljišnim posedima. Inače, ova porodica dala je, uz ostale
uglednike i Antuna Mandića, zagrebačkog kanonika, koji je 1805.
ustoličen za biskupa bosansko-sremskog i primasa Bosne.
29.10.1883.
Na
skromnoj proslavi koju su priredili žitelji još nepostojeće
naseobine, koju toga dana prozvaće ĐULAFALVA, po imenu Satmari
Đule, ministra ugarskih finansija, koji ih je zdušno podržavao
od samog početka u njihovom naumu, odlučiće da izvrše urbano
premeravanje i nadeobu okućnica, čiji su brojevi upisani na
ceduljice koje su domaćini izvlačili iz šešira, na kojima će, ko
pre ko kasnije, svoj dom zasnovati. Naime, žitelji Sajana i
ostalih banatskih potiskih mesta su se odazvali na raspis o
slobodnom naseljavanju pustara, među kojima i Pusta Kule,
današnje Telečke visoravni. Neviđenim naporima oni će u svom
naumu uspeti, a ovaj dan se beleži kao dan zasnivanja današnje
TELEČKE, u somborskoj opštini, kako će kasnije naseobina dobiti
ime.
31.10.1842.
U
Somboru je rođen GEORGIJE ĐURA SUBOTIN, nadaleko čuveni gajdaš
somborski, koji je zarad svirke čak u Bosnu išao i odatle je
"dukate donosio". Izdahnuo je 1895. na stepeništu upravo
izgrađene somborske Preparandije. Njegovim stopama je pošao i
sin mu Triva, zvani Lala, koji je gajdama od šestoro dece, troje
za učitelje iškolovao. U mnoštvu potonjih gajdaša ističu se
Kosta-Koca Šarčanski, veoma omiljen i zbog lepog glasa, Pera
Marinković "Babula", Milan Bačić "Kikać", Justin Repić, Sima
Stojkov "Vereš", Milan Brankov i Miloš Kurjakov; pa iz Šaponja
Živojin i Sima Stričević, Paja, Milan i Miloš Radojević, sa
nadimkom "Bakalaćevi"; iz Lugomeraca Rada Nenadov i Nemac Franc
Jozef, salaški sluga; iz Bilića Aleksandar Kusonić "Šandorlija"
i Dušan Bandobranski; Staparci Gojko Vukobratov, Aleksandar
"Šandor" i Kosta "Kojan" Boškov, Đura Luki-Kecka, Nićko Mucić,
Bogdan Rakić-Svinjski, Stanko Rackov-Brata; iz Stanišića Tima
Kajčić-Đura; Berežani Marko Matin, Adam Stipanov-Ćerasko, Ivan
Pavlov-Gustika, Marko Matin-Rora; Monoštorci Joza Jager-Joka,
Lovra Patarić-"Pule Loša" i mnogi drugi.
31.10.1944.
Formirana je 51. DIVIZIJA NOVJ, pod komandom potpukovnika Srete
Savić-Kolje, sa 12. (komandant Jocika Doronjski), 7. (komandant
Milan Ješić-Ibra) i 8. (komandant Milan Korica-Kovač)
vojvođanskom udarnom brigadom u svom sastavu. Divizija je sa
područja somborske opštine krenula u Batinsku bitku, u
kojoj je, po zvaničnim podacima, imala 276 poginulih, 243
nestala i 917 ranjenih boraca.
01.11.1761.
Antun
Gažlević, generalni vikar kaločke nadbiskupije, u crkvi presv.
Trojstva, drži pontifikalnu-prvosvešteničku misu kojom STEVANA
JAGODIĆA proglašava prvim parohom-župnikom Sombora i uvodi ga u
dužnost. Ovim je ostvaren nalog cara Josipa II kojim su
franjevci obavezani da napuste Sombor i presele se u Baju, a
parohijalna jurisdikcija se prenosi na župno sveštenstvo. U
međuvremenu su franjevci predali crkveni prostor, krstionicu,
odežde, zastave "ilirskih" i nemačkih veroučitelja, te spisak
franjevačkog bratstva, knjiga i dr...
01.11.1848.
U
Somboru je rođen JAŠA GRGUROV, ugledni trgovački i društveni
radnik, koji je završivši srpsku pravoslavnu veroispovednu školu
i mađarsku realku u rodnom gradu, izučio trgovački zanat kod
čuvenog trgovca gvožđarskom robom Mihajlovića u Vukovaru i još
kao mladić preuzeo očevu trgovinu koju je za kratko vreme
unapredio. Vrlo imućan, bio je jedan od prvih akcionara "Somborske
trgovačke i zanatlijske banke", a kao ugledni građanin biran je
za člana i upravnika Srpske čitaonice, člana uprave
Srpske pravoslavne crkvene opštine i člana Privrednika
društva iz Zagreba, koje je naukovalo i zapošljavalo
siromašnu decu iz Hrvatske, Slavonije i Bosne i Hercegovine. Bio
je član Matice srpske i pretplatnik na gotovo sva njezina
izdanja. Umro je 1895. u Somboru.
04.11.1772.
U
Somboru je rođen JOVAN SAVIĆ, koji će, završivši prava u Pešti,
postati sekretar vršačkog episkopa, zatim profesor bogoslovije u
Sr. Karlovcima, da bi, zbog sukoba sa mitropolitom
Stratimirovićem, 1805. prešao u ustaničku Karađorđevu Srbiju, od
kada se počinje nazivati IVAN JUGOVIĆ. Veoma obrazovan i
poliglota; uz maternji srpski, govorio je nemački, francuski,
ruski, latinski i mađarski jezik, u Srbiji obavlja brojne,
složene i odgovorne dužnosti u diplomatskim misijama, kao
sekretar Praviteljštvujućeg sovjeta i popečitelj prosvete,
učitelj je Vuku Karadžiću za nemački jezik, osnovatelj i
predavač Velike škole u Beogradu koja će kroz vreme 1905.
prerasti u Beogradski univerzitet. Na kraju, opanjkan od
zavidnika, već ozbiljno oboleo, vraća se kod brata u Bečkerek
(Zrenjanin) 1813, gde je iste godine i umro 7. novembra.
04.11.1845.
Rođen je u Somboru
DIMITRIJE-MITA JOSIĆ, veliki patriota, prosvetni i književni
pregalnik. Nakon somborske Preparandije i studija u Bremenu,
profesor je Učiteljske škole u Pakracu, gde po izbijanju
srpsko-turskog rata 1877-78. biva uhapšen i isključen iz nastave
u celoj Austrougarskoj. Stoga prelazi u Srbiju za profesora i
direktora ženske učiteljske škole i profesora Bogoslovije u
Beogradu, a potom Niže gimnazije u Velikom Gradištu, gde je i
umro 5. juna 1899. Mnogo je i pisao; u Školskom listu,
Prosvetnom glasniku i Učitelju, a pokrenuo je i
izdavao 1882-83. Srpče, ilustrovani list za decu, te
časopis Narodna škola, list za učitelje i sve prijatelje
osnovne škole u Požarevcu 1896-97. Mnogo je i prevodio sa
nemačkog jezika, a bio je i član Matice srpske.
04.11.1781.
U
prisustvu najviših varoških odličnika, Georgije Tamaši, paroh iz
Jankovca, po odredbi nadbiskupa barona Adama Patačića “od
Zvijezde”, rukopoložio je STEVANA JAGODIĆA za prvog župnika župe
presv. Trojstva u Somboru, od kako je parohijalna jurisdikcija
sa franjevaca prešla u nadležnost mirskog sveštenstva. Pre toga,
Jagodić je službovao u Baji, Kaloči, Santovu, Dušnoku, Kolutu i
Sonti. No, na ovom mestu neće se dugo zadržati; poživevši 64
godine, iznenada je preminuo u Somboru 28. jula 1784. i
sahranjen je u katakombama svoje župne crkve.
